Nieobecność w pracy i jej konsekwencje

[:pl]

Zatrudnienie na podstawie umowy o pracę to nie tylko szereg przywilejów, ale także dużo obowiązków pracowniczych. Jednym z najważniejszych obowiązków należących do pracownika jest wykonywanie określonych zadań przez pracodawcę — w wyznaczonym miejscu i w określonym terminie. Każda nieobecność pracownika powinna zostać przez niego wyjaśniona.

nieusprawiedliwiona nieobecność w pracy
[:]

Nieobecność w pracy jest powodem, którego w żaden sposób nie można bagatelizować. Zgodnie z kodeksem pracy, «praca» jest obowiązkiem osoby zatrudnionej względem swojego pracodawcy. Niewypełnianie zadań narzuconych przez przełożonego traktowane jest jak poważne wykroczenie. Aby uniknąć z tego powodu dyscyplinarki w świadectwie pracy, nieobecność pracownika powinna zostać usprawiedliwiona.

Kiedy mówimy o nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy?

O nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy mówimy wtedy, kiedy pracownik nie stawi się w miejscu pracy nie przedstawiając żadnego powodu.

Nieprzyjście do pracy może spowodować dotkliwe skutki finansowe lub wizerunkowe dla całej firmy. Nieobecność pracownika może negatywnie wpływać na firmę i prowadzić do wielu organizacyjnych komplikacji. Takim przykładem jest potrzeba znalezienia zastępstwa lub przekazania obowiązków innym osobom. Jest to szczególnie problematyczne, gdy pracownik ma wysokie kwalifikacje lub jest jedyną osobą wykonującą określone zadania. Dodatkowo, firma może ponosić straty i doświadczać przestojów, zwłaszcza jeśli zajmuje się produkcją różnorodnych dóbr.

Dlatego też, każda nieobecność pracownika powinna być usprawiedliwiona. Jeśli pracownik nie powiadomi przełożonego o przyczynie nieobecności w pracy, ten może być narażony na konsekwencje zgodnie z przepisami zawartymi w Kodeksie pracy. W takich przypadkach, firma może podjąć odpowiednie działania wobec pracownika w celu egzekwowania jego obowiązków w stosunku do pracy i jej terminowego wykonywania.

Kiedy nieusprawiedliwiona nieobecność w pracy może zostać uznana za usprawiedliwioną?

Nieprzyjście do pracy nie jest jeszcze powodem do zwolnienia dyscyplinarnego. Warto jednak wziąć pod uwagę, że traktowane jest to jako naruszenie obowiązków pracowniczych. Zgodnie z przepisami prawa w każdy dzień nieobecności, pracownik ma obowiązek poinformować pracodawcę o zaistniałej sytuacji. Wiąże się to także z powiadomieniem pracodawcy o takich kwestiach jak:

  • przyczynie nieobecności pracownika
  • przewidywanym okres swojej nieobecności.

Sposób poinformowania pracodawcy powinien jasno wynikać z przepisów jakie występują i obowiązują w firmie i wynikają chociażby z regulaminu pracy.

Istotne jest to, że przepisy prawa pracy jasno wskazują na przyczyny, które mają usprawiedliwić nieobecność danej osoby.

Wśród najczęściej przedstawianych powodów można wymienić:

  • wypadek w drodze do pracy
  • nieobecność z powodu choroby
  • chorobę dziecka lub innego członka rodziny
  • śmierć członka rodziny
  • konieczność stawienia się w sądzie w charakterze świadka.

Mogą zdarzyć się sytuacje, że nieobecność pracownika spowodowana będzie zupełnie innymi przyczynami, niż te które zostały zawarte w przepisach prawa pracy. Taką sytuacją jest opieka nad chorym zwierzęciem, trudności komunikacyjne, czy warunki atmosferyczne uniemożliwiające dojazd do pracy. Czy taka absencja w pracy może być powodem do usprawiedliwienia nieobecności? Trudno powiedzieć. Wszystko tak naprawdę zależy od pracodawcy.

Okres swojej nieobecności w pracy może być uzasadniona przez pracownika przez różne przyczyny i okoliczności, które są określone w przepisach prawa pracy. Te sytuacje uniemożliwiają pracownikowi stawienie się w pracy i świadczenie swoich usług. Ponadto, istnieją także inne przypadki, które pracownik może wskazać jako powody niemożności wykonywania pracy, a pracodawca uzna je za usprawiedliwiające nieobecność w pracy.

Termin na usprawiedliwienie nieobecności w pracy

Jaki jest termin na usprawiedliwienie i powiadomienie pracodawcy o zdarzeniu? Osoba zatrudniona ma obowiązek poinformowania pracodawcy o przyczynie niestawienia się do pracy. Pracownik powinien zrobić to jak najszybciej będzie to możliwe. Często nawet jeszcze przed jej wystąpieniem. Jeżeli okoliczności nie pozwalają usprawiedliwić nieobecności, należy zrobić to najpóźniej dnia następnego. Brak dostosowania się do powyższych terminów może skutkować poważnymi okolicznościami.

Jak poinformować pracodawcę o nieobecności pracownika?

Jak w takim razie uniknąć nieusprawiedliwionej nieobecności? Informację o nieprzewidzianej nieobecności pracownika można przekazać za pośrednictwem:

  • poczty
  • telefonu
  • osobiście
  • współpracowników (jeśli w regulaminie pracy nie ma innych zapisów)
  • pozostałych środków łączności.

W celu usprawiedliwienia nieobecności najlepiej jest przedstawić pracodawcy dokument potwierdzający nieobecność. Najczęściej spotykanym potwierdzeniem za czas nieobecności jest druk ZUS ZLA czyli «zwolnienie lekarskie L4» (czyli usprawiedliwienie choroby). Zazwyczaj lekarz wystawia go z powodu choroby w dniu badania, a najwcześniej 3 dni przez wykonaniem badania wykazującym niezdolność do pracy. Wyjątkiem od reguły “3 dni wstecz” jest druk wystawiony przez lekarza psychiatrę, dla którego przepisy nie wskazują limitu czasowego (wystawiania wstecz).

Inne dowody, które powinny usprawiedliwiać nieobecność zostały wymienione w rozporządzeniu o usprawiedliwianiu nieobecności są:

  • zaświadczenie lekarskie o czasowej niezdolności do pracy, wystawione zgodnie z przepisami o orzekaniu o czasowej niezdolności do pracy,
  • decyzja państwowego inspektora sanitarnego, w przypadku choroby zakaźnej (dokument potwierdzający nieobecność)
  • oświadczenie pracownika — jeśli wystąpią okoliczności, które uzasadnią konieczność opieki nad zdrowym dzieckiem do lat 8 z powodu nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, przedszkola lub szkoły, do której dziecko uczęszcza
  • oświadczenie pracownika o chorobie niani lub dziennego opiekuna oraz kopia zaświadczenia lekarskiego
  • imienne wezwanie pracownika do osobistego stawienia się np. przez Policję, sąd, prokuraturę w charakterze świadka bądź strony. Wezwanie to musi zawierać także adnotację o tym, iż osoba ta stawiła się na wezwanie.
  • oświadczenie pracownika potwierdzające odbycie podróży służbowej w godzinach nocnych, zakończonej w takim czasie, że do rozpoczęcia pracy nie upłynęło 8 godzin.

Co grozi za nieobecność w pracy?

Kodeks pracy precyzuje, jakie konsekwencje grożą za spóźnienia i nieobecności w miejscu zatrudnienia. Dzięki temu pracodawca ma możliwość nałożenia sankcji na pracownika, który regularnie nie stawia się do pracy bez uprzedzenia. Tego typu działanie niesie ze sobą ryzyko negatywnych konsekwencji dla dobra firmy. Czasami powtarzające się nieobecności mogą prowadzić do sytuacji, w której pracownik nie wykonuje swoich obowiązków przez dłuższy czas. W takim przypadku kodeks pracy przewiduje odpowiednie reakcje ze strony pracodawcy, mające na celu zachowanie płynności i efektywności pracy. Dlatego istotne jest, aby pracownicy byli odpowiedzialni i rzetelnie wykonywali swoje zadania w miejscu zatrudnienia. W przeciwnym razie, mogą stanąć w obliczu konsekwencji wynikających z kodeksu pracy, które bywają surowe, jeśli nieobecności są regularne i nieuzasadnione.

Nieobecność nieusprawiedliwiona w pracy – konsekwencje dla pracownika

Często pracownikom nasuwa się pytanie, czy pracodawca może zwolnić pracownika za nieusprawiedliwioną nieobecność w pracy. Wszystko zależy od sytuacji. Jednak nieplanowana nieobecność, a w szczególności nieusprawiedliwiona absencja w pracy niesie ze sobą różne konsekwencje:

  • brak wynagrodzenia za nieprzyjście do pracy
  • upomnienie
  • nagana
  • kara pieniężna
  • rozwiązanie z pracownikiem umowy (przy zachowaniu okresu wypowiedzenia lub zastosowania zwolnienia dyscyplinarnego).

Zwolnienie dyscyplinarne musi być przeprowadzone zgodnie z zasadami zawartymi w kodeksie pracy. Podstawą jest podanie przyczyny zwolnienia. Można zastosować je maksymalnie w ciągu miesiąca od przewinienia pracownika.

Nieobecność nieusprawiedliwiona w pracy powodem do zwolnienia?

Czy pracodawca może zwolnić za nieusprawiedliwioną nieobecność w pracy? Zgodnie z kodeksem pracy, przełożony ma prawo zwolnić pracownika za «ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych». Zagadnienie to, to nic innego jak działanie lub zaniechanie nacechowane winą umyślną, a także rażące niedbalstwo. Za ciężkie naruszenie obowiązków uznaje się np. niestawienie się w pracy, jednak o zaistnieniu winy przesądzają wszystkie okoliczności związane z bezpośrednim zachowaniem pracownika oraz stopień zagrożenia interesów pracodawcy. Także w tym przypadku każda sytuacja wymaga dokładnej i indywidualnej analizy.

Urlop na żądanie

Jednym z ostatecznych rozwiązań jest zastosowanie urlopu na żądanie. Należy pamiętać, że jest to możliwe tylko i wyłącznie dla pracowników zatrudnionych w oparciu o umowę o pracę. Urlop na żądanie obejmuje tylko 4 dni w roku. W przypadku, gdy pracownik chce skorzystać z tego urlopu, musi wysłać pisemne żądanie do pracodawcy, zabezpieczając się w ten sposób przed możliwością dyscyplinarnego zwolnienia.

Aby urlop był ważny, pracownik musi poinformować pracodawcę o swojej decyzji przed rozpoczęciem określonych dni urlopowych. Warto zauważyć, że według orzeczenia Sądu Najwyższego z 16 września 2008 r. (II PK 26/08), pracownik ma obowiązek oczekiwania na odpowiedź pracodawcy przed rozpoczęciem urlopu na żądanie. Niemniej jednak, niezrealizowanie tego oczekiwania nie może stanowić podstawy do wypowiedzenia umowy pracownikowi bez zachowania wymaganego terminu wypowiedzenia.

Podsumowanie

Nieobecność pracownika spowodowana różnymi czynnikami może mieć poważne konsekwencje zarówno dla samego pracownika, jak i dla pracodawcy. Każdy dzień nieobecności może wpłynąć na prawidłowe funkcjonowanie firmy i przyczynić się do utraty efektywności w miejscu pracy. Czas niewykonywania pracy z powodu nieusprawiedliwionej nieobecności może prowadzić do opóźnień w realizacji projektów oraz niespełnienia wymagań klientów.

Dni choroby pracownika, oczywiście, są nieodzowne, jeśli pracownik rzeczywiście cierpi na dolegliwości zdrowotne. Prawnie stanowią chroniony okres, podczas którego pracownik ma prawo do zwolnienia lekarskiego. Jednak długotrwała choroba pracownika może skutkować wydłużeniem czasu nieobecności i stanowić wyzwanie zarówno dla pracownika, jak i pracodawcy. W takich przypadkach, pracodawcy muszą wykazać empatię, wspierając pracownika w trudnych chwilach i oferując wsparcie w zakresie powrotu do pracy, jeśli stan zdrowia na to pozwala.

Obowiązki pracodawcy powinny skupić się na stworzeniu dobrych warunków pracy dla swoich pracowników. Może to zmniejszyć ryzyko występowania długotrwałych chorób spowodowanych stresem lub nieodpowiednimi warunkami pracy. Monitorowanie czasu pracy i udokumentowanych nieobecności może pomóc w identyfikowaniu wzorców i wczesnym wykrywaniu problemów zdrowotnych pracowników.

W przypadku nieusprawiedliwionych nieobecności, pracodawcy mogą wdrożyć procedury dyscyplinarne, które mogą skutkować upomnieniami, karą finansową, a w skrajnych przypadkach, nawet rozwiązaniem umowy o pracę. Systematyczne i powtarzające się nieusprawiedliwione absencje mogą negatywnie wpłynąć na morale zespołu oraz kosztować firmę cenny czas i zasoby.

Wnioskiem jest, że zarówno pracownik, jak i pracodawca ponoszą odpowiedzialność za utrzymanie odpowiedniej kultury pracy, w której obowiązki pracownika są wykonywane sumiennie, a pracodawca zapewnia odpowiednie warunki i wsparcie. W przypadku choroby pracownika, należy traktować to z empatią i zrozumieniem, starając się znaleźć rozwiązania sprzyjające powrotowi do pracy. Natomiast w przypadku nieusprawiedliwionych nieobecności, pracodawcy mają prawo i obowiązek podjąć odpowiednie działania, aby utrzymać sprawność i efektywność pracy w firmie.


Podobne wpisy

  • wypadek w drodze do pracy lub z pracy

    Wypadek w drodze do pracy lub z pracy

    Czym różni się wypadek w drodze do pracy od wypadku przy pracy? Jakie świadczenia przysługują pracownikowi za takie zdarzenie? Sprawdź!


    17.04.2024
  • umowa o pracę na zastępstwo

    Umowa o pracę na zastępstwo

    Umowa o pracę na zastępstwo to szczególny rodzaj umowy, który pozwala na znalezienie zastępstwa pracownika. Co trzeba wiedzieć?


    11.04.2024
  • praca przy komputerze

    Praca przy komputerze — ile przysługuje przerwy?

    Praca przy komputerze może wydawać się mało obciążającą pracą dla organizmu, ale to przekonanie to duży błąd. Długotrwałe siedzenie przed monitorem może prowadzić do szeregu problemów zdrowotnych. Jak zadbać o bezpieczną pracę przed komputerem? Czy przysługują dodatkowe przerwy w pracy przy komputerze?


    26.03.2024
  • urlop uzupełniający

    Urlop uzupełniający — czym jest?

    Przywilejem każdej osoby zatrudnionej na umowie o pracę jest prawo do urlopu wypoczynkowego. Po uzyskaniu odpowiedniego stażu pracy wzrasta on o kilka dni, co nazywa się urlopem uzupełniającym. Kiedy przysługuje urlop uzupełniający? Kiedy wykorzystać urlop uzupełniający? Kto nabywa urlop uzupełniający?


    22.03.2024
  • FOMO

    Czym jest syndrom FOMO?

    W dzisiejszym dynamicznym środowisku pracy, coraz częściej spotykamy się z zjawiskiem FOMO, czyli lęku przed przegapianiem istotnych wydarzeń czy możliwości zawodowych. W artykule przyjrzymy się temu zjawisku, jego wpływowi na efektywność pracownika oraz sposobom radzenia sobie z nim w miejscu pracy. Jak rozpoznać FOMO? Jak zapobiegać FOMO? Sprawdźmy!


    16.03.2024
  • urlop okolicznościowy

    Urlop okolicznościowy — kiedy przysługuje?

    Każdy z nas może znaleźć się w sytuacji, która wymaga wolnego dnia pracy — czy to z powodu ważnego wydarzenia rodzinnego, czy też nieprzewidzianej sytuacji losowej. Kiedy i komu przysługuje urlop okolicznościowy? Czy trzeba składać wniosek o urlop okolicznościowy? Jakie są zasady udzielania urlopu okolicznościowego?


    14.03.2024
  • porzucenie pracy

    Porzucenie pracy. Jakie ma konsekwencje.

    Porzucenie pracy jest ciężkim naruszeniem obowiązków pracowniczych. Nieuzasadnione porzucenie obowiązków może pociągać za sobą poważne skutki, takie jak np. zwolnienie dyscyplinarne. Jakie są skutki porzucenia pracy? Czy grozi za to zwolnienie dyscyplinarne? Co zrobić, zanim porzucisz pracę? Jaka jest kara za opuszczenie miejsca pracy?


    13.03.2024
  • nonkonformizm pracownika

    Nonkonformizm pracownika — co to jest?

    Nonkonformizm pracownika co takiego jest? Nonkonformizm pracownika najczęściej kojarzy się nie tylko z buntowniczym, ale i odmiennym podejściem do życia. Nonkonformiści w społeczeństwie podejmują decyzje zgodne z własnymi przekonaniami.


    29.02.2024
  • start up

    Start up — czym jest i jak działa?

    W Polsce od kilku lat mówi się o firmie typu start up, czyli firmach które powstają w celu znalezienia określonego sposobu prowadzenia biznesu. Mimo różnych definicji startupów, ich głównym celem jest odkrywanie nowych rynków dla swoich produktów i szybkie osiągnięcie sukcesu finansowego. Co to jest startup? Jakie są zalety założenie startupu?


    26.02.2024
  • system ATS

    Co to jest system ATS?

    System ATS, czyli Applicant Tracking System jest programem, który ma usprawnić proces rekrutacji i pozwolić na elektroniczną obsługę aplikacji kandydatów. Systemy ATS umożliwia przeglądanie zgłoszeń osób, które ubiegają się o pracę na konkretnym stanowisku i śledzą źródła spływających kandydatów w bazie centralnej. Czym jest system rekrutacyjny? Jakie funkcje ma ATS?


    23.02.2024